รัฐบาลเดินหน้าโครงการโซลาร์ภาคประชาชน สนับสนุนเงินสูงสุด 50,000 บาทต่อราย ตั้งเป้าหมาย 1 ล้านราย ภายใต้วงเงินรวม 50,000 ล้านบาท เพื่อส่งเสริมการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์บนหลังคาบ้าน หรือ Solar Rooftop โดยผู้สนใจต้องตรวจสอบคุณสมบัติ หลักเกณฑ์การติดตั้ง และขั้นตอนการรับเงินสนับสนุนก่อนเข้าร่วมโครงการ
มาตรการดังกล่าวเกี่ยวข้องกับค่าใช้จ่ายด้านพลังงานของครัวเรือนโดยตรง แต่การได้รับเงินอุดหนุนไม่ได้หมายความว่าจะไม่ต้องลงทุนเพิ่มเติม ผู้สมัครจำเป็นต้องพิจารณาต้นทุนติดตั้งและเงื่อนไขของโครงการควบคู่กัน
คุณสมบัติผู้มีสิทธิเข้าร่วมโครงการ
จากรายละเอียดโครงการที่เผยแพร่ ผู้สนใจควรตรวจสอบเงื่อนไขสำคัญ ดังนี้
1. คุณสมบัติผู้สมัคร
ผู้สมัครต้องเป็นบุคคลธรรมดาสัญชาติไทย และมีคุณสมบัติตามที่โครงการกำหนด
2. ประเภทมิเตอร์ไฟฟ้า
กำหนดให้ใช้มิเตอร์ไฟฟ้าประเภทบ้านอยู่อาศัย ประเภท 1 โดยมีข้อจำกัดสำหรับมิเตอร์ชั่วคราวและมิเตอร์คอนโดมิเนียมตามรายละเอียดที่เผยแพร่
3. ชื่อผู้สมัครและเจ้าของมิเตอร์
ชื่อผู้สมัครต้องตรงกับชื่อเจ้าของมิเตอร์และข้อมูลในบิลค่าไฟฟ้า ผู้ที่เช่าบ้านหรือใช้มิเตอร์ชื่อบุคคลอื่นควรตรวจสอบสิทธิกับการไฟฟ้าก่อนสมัคร
4. ขนาดระบบโซลาร์เซลล์
ข้อมูลที่เผยแพร่ระบุขนาดติดตั้งใหม่หรือเพิ่มเติมประมาณ 5–10 กิโลวัตต์ต่อมิเตอร์ ผู้สนใจควรยืนยันขนาดระบบที่เข้าเกณฑ์กับการไฟฟ้าที่รับผิดชอบก่อนทำสัญญาติดตั้ง
5. ผู้ติดตั้งระบบ
ต้องเลือกผู้ติดตั้งตามเงื่อนไขของโครงการ โดยข้อมูลประชาสัมพันธ์ระบุถึง กฟภ. กฟน. และผู้ประกอบการที่ขึ้นทะเบียนกับการไฟฟ้าที่เกี่ยวข้อง
6. จำนวนสิทธิ
กำหนดสิทธิสนับสนุนหนึ่งครั้งต่อราย โดยนับรวมการสมัครผ่าน กฟภ. และ กฟน. ทั้งนี้ การได้รับสิทธิต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และวงเงินที่โครงการกำหนด
ขั้นตอนและกำหนดเวลาที่ต้องตรวจสอบ
ข้อมูลที่เผยแพร่ระบุเงื่อนไขเกี่ยวกับการออกใบกำกับภาษีและการเชื่อมต่อระบบไฟฟ้า ดังนี้
- ใบกำกับภาษีต้องลงวันที่ตั้งแต่ 27 ตุลาคม 2569 เป็นต้นไป และยื่นใช้สิทธิภายในวันที่ 30 กันยายน 2570
- ยื่นคำขอเชื่อมต่อระบบไฟฟ้าภายในวันที่ 31 สิงหาคม 2570
- ได้รับอนุญาตเชื่อมต่อระบบไฟฟ้าภายในวันที่ 30 กันยายน 2570
ผู้สมัครควรตรวจสอบกำหนดเวลาและขั้นตอนจากประกาศของการไฟฟ้าที่รับผิดชอบพื้นที่ก่อนดำเนินการ เนื่องจากการมีใบกำกับภาษีหรือการลงทะเบียนเพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าจะได้รับเงินสนับสนุน
รับเงินอุดหนุนอย่างไร ต้องจ่ายเงินเองก่อนหรือไม่
ข้อมูลโครงการระบุแนวทางการรับเงินสนับสนุนที่แตกต่างกันตามวิธีลงทุน
กรณีผู้สมัครออกเงินติดตั้งเอง ต้องดำเนินการตามเงื่อนไขการขอรับเงินสนับสนุนและผ่านขั้นตอนที่กำหนด ส่วนกรณีใช้สินเชื่อจากธนาคาร การจ่ายเงินสนับสนุนจะเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับธนาคารและโครงการ
ดังนั้น ก่อนตัดสินใจติดตั้ง ควรตรวจสอบว่าต้องสำรองเงินเท่าใด เงินสนับสนุนครอบคลุมค่าใช้จ่ายส่วนใด และต้องใช้เอกสารอะไรบ้างในการเบิกจ่าย
ใช้เงินอุดหนุนแล้วใช้สิทธิลดหย่อนภาษีได้อีกหรือไม่
เงื่อนไขที่เผยแพร่ระบุว่า ผู้เข้าร่วมโครงการไม่สามารถใช้สิทธิอุดหนุนควบคู่กับสิทธิยกเว้นภาษีสำหรับการติดตั้ง Solar Rooftop ตามพระราชกฤษฎีกาฯ ฉบับที่ 805 พ.ศ. 2569 ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน
ผู้ที่กำลังพิจารณาติดตั้งระบบจึงควรตรวจสอบรายละเอียดสิทธิทางภาษีและเงื่อนไขของโครงการจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนเลือกใช้สิทธิ
ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐมีเงื่อนไขอะไร
ข้อมูลที่เผยแพร่ระบุว่าผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐสามารถเข้าร่วมโครงการได้ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด โดยเกี่ยวข้องกับการขอรับความช่วยเหลือค่าไฟฟ้าเดือนละ 315 บาท เป็นเวลา 20 ปี นับจากวันที่เชื่อมต่อระบบไฟฟ้าสำเร็จ
ผู้ที่ได้รับความช่วยเหลือค่าไฟฟ้าอยู่แล้วควรตรวจสอบข้อกำหนดฉบับทางการ เพื่อเปรียบเทียบผลประโยชน์และข้อจำกัดก่อนตัดสินใจสมัคร
โซลาร์ช่วยลดค่าไฟได้เท่าไร
จำนวนเงินที่ประหยัดได้ขึ้นอยู่กับปริมาณไฟฟ้าที่ผลิตได้และสัดส่วนที่ครัวเรือนนำไปใช้เอง โดยระบบโซลาร์เซลล์ผลิตไฟฟ้าในช่วงกลางวันเป็นหลัก บ้านที่ใช้ไฟฟ้าในช่วงเวลาดังกล่าวจึงสามารถนำไฟที่ผลิตได้มาใช้โดยตรงได้ตามกำลังการผลิตของระบบ
ส่วนครัวเรือนที่ใช้ไฟฟ้าส่วนใหญ่ในเวลากลางคืนต้องพิจารณาความเหมาะสมของระบบเพิ่มเติม หากติดตั้งแบตเตอรี่จะมีต้นทุนเพิ่มขึ้น
การประเมินความคุ้มค่าควรพิจารณาเงินลงทุนสุทธิหลังหักเงินสนับสนุน ค่าไฟที่ประหยัดได้จริง ค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษา และต้นทุนอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรใช้จำนวนเงินอุดหนุนเป็นตัวชี้วัดความคุ้มค่าเพียงอย่างเดียว
สำหรับการขายไฟฟ้าส่วนเกินกลับเข้าสู่ระบบ ผู้สนใจควรตรวจสอบอัตรารับซื้อ สัญญา และเงื่อนไขการเชื่อมต่อกับการไฟฟ้าโดยตรงก่อนนำรายได้ส่วนนี้มาคำนวณผลตอบแทนจากการลงทุน
โจทย์ของโครงการอยู่ที่การเข้าถึงสิทธิและผลประหยัดจริง
โครงการโซลาร์ภาคประชาชนมีเป้าหมายสนับสนุนการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ในภาคครัวเรือน แต่การประเมินผลของมาตรการจำเป็นต้องพิจารณาทั้งจำนวนผู้ได้รับสิทธิ เงินสนับสนุนที่จ่ายจริง และค่าไฟที่ครัวเรือนประหยัดได้
อีกประเด็นที่ควรติดตามคือข้อจำกัดของผู้เช่า ครัวเรือนที่มีเงินลงทุนไม่เพียงพอ และผู้ที่มีข้อจำกัดด้านพื้นที่ติดตั้ง เพราะเงื่อนไขเหล่านี้เกี่ยวข้องกับความสามารถในการเข้าร่วมโครงการ
ท้ายที่สุด การประเมินความสำเร็จควรอาศัยข้อมูลการดำเนินโครงการและผลประหยัดที่เกิดขึ้นจริง เพื่อให้เห็นว่าเงินสนับสนุนภาครัฐช่วยลดภาระค่าไฟฟ้าของประชาชนได้มากน้อยเพียงใด
แหล่งข้อมูลสำหรับตรวจสอบ
- การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค
- เว็บไซต์โครงการโซลาร์ภาคประชาชน
