สคบ.เร่งล่าผู้ขายอาหารเสริมผสมไซบูทรามีน หลังกรณีน้องน้ำเสียชีวิต

สคบ.ผนึกหน่วยงานล่าขบวนการอาหารเสริมเถื่อน
ปม ‘น้องน้ำ’ เสียชีวิต เร่งแกะรอยไซบูทรามีน หาตัวผู้ขาย

การเติบโตของตลาดผลิตภัณฑ์สุขภาพและอาหารเสริมออนไลน์ กลายเป็นหนึ่งในธุรกิจที่ขยายตัวอย่างรวดเร็ว แต่ในอีกด้านหนึ่งกลับพบปัญหาสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐาน การโฆษณาเกินจริง และผลิตภัณฑ์ที่ลักลอบผสมสารอันตราย ซึ่งสร้างความเสี่ยงต่อชีวิตและสุขภาพของผู้บริโภค

กรณีล่าสุดจากเหตุการณ์สะเทือนใจ ‘น้องน้ำ’ พนักงานร้านกาแฟชื่อดังเสียชีวิตหลังรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารลดน้ำหนัก โดยผลตรวจทางนิติเวชระบุว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่าวมีส่วนผสมของ ‘ไซบูทรามีน’ (Sibutramine) ซึ่งเป็นสารอันตรายที่ถูกห้ามใช้ในผลิตภัณฑ์อาหารเสริม ทำให้ภาครัฐเร่งขยายผลตรวจสอบเส้นทางสินค้าและผู้เกี่ยวข้อง

ศุภมาส อิศรภักดี รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในฐานะกำกับดูแลสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) สั่งการให้ สคบ. เป็นเจ้าภาพบูรณาการร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับการคุ้มครองผู้บริโภค (บก.ปคบ.) สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) แพลตฟอร์มออนไลน์ และ สน.ดินแดง เพื่อตรวจสอบผลิตภัณฑ์ ติดตามผู้ขาย และดำเนินคดี

เป้าหมายสำคัญคือการค้นหาตัวตนจริงของผู้จำหน่าย ตรวจสอบแหล่งที่มาของสินค้า รวมถึงป้องกันไม่ให้ผลิตภัณฑ์ลักษณะเดียวกันยังคงถูกนำกลับมาขายในตลาดออนไลน์

สินค้าอันตรายบนออนไลน์ ปัญหาที่กระทบผู้บริโภค

ปัญหาของผลิตภัณฑ์ลดน้ำหนักที่ลักลอบผสมสารไซบูทรามีน ไม่ได้ส่งผลเฉพาะกับผู้ซื้อรายบุคคล แต่สะท้อนความเสี่ยงของตลาดสินค้าออนไลน์ที่ผู้ขายบางรายสามารถปกปิดตัวตน เปลี่ยนช่องทางจำหน่าย และเข้าถึงผู้บริโภคจำนวนมากได้อย่างรวดเร็ว

ศุภมาส ระบุว่า ปัจจุบันยังพบผลิตภัณฑ์ลดน้ำหนักลักษณะดังกล่าวถูกจำหน่ายอยู่ในบางแพลตฟอร์มออนไลน์ จึงจำเป็นต้องเร่งดำเนินการตัดวงจรตั้งแต่ต้นทาง ทั้งการตรวจสอบสินค้า การถอดสินค้าออกจากระบบ และการติดตามผู้ขายที่หลบเลี่ยงความรับผิดชอบ

ไล่เส้นทางผู้ขาย ตรวจข้อมูลร้านค้า-ธุรกรรม

ด้านรณรงค์ พูลพิพัฒน์ เลขาธิการ สคบ. เปิดเผยว่า สคบ. ได้ประสานแพลตฟอร์มออนไลน์เพื่อขอข้อมูลร้านค้าที่จำหน่ายผลิตภัณฑ์ต้องสงสัย และตรวจสอบข้อมูลผู้ขายร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

เบื้องต้นพบว่า ข้อมูลที่ผู้ขายแจ้งไว้ไม่ตรงกับตัวบุคคลและที่อยู่จริง รวมถึงจุดจัดส่งสินค้าไม่ตรงกับข้อมูลที่ลงทะเบียนไว้ ขณะที่ผู้ขายบางรายปิดช่องทางติดต่อ ทำให้เจ้าหน้าที่ต้องตรวจสอบต่อไปถึงเส้นทางการจัดส่งสินค้าและช่องทางการชำระเงิน เพื่อเชื่อมโยงกลับไปยังผู้เกี่ยวข้อง

สคบ. ยืนยันว่า แม้ผู้ขายจะพยายามซ่อนตัวตนผ่านระบบออนไลน์ แต่การทำงานร่วมกันของหลายหน่วยงานจะช่วยลดช่องว่างในการหลบเลี่ยง และนำไปสู่การติดตามผู้กระทำผิด

ใช้กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค-เอาผิดผู้ขาย

นอกจากการดำเนินคดีอาญาแล้ว สคบ. ยังเตรียมใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องเพื่อคุ้มครองผู้เสียหาย โดยเฉพาะพระราชบัญญัติขายตรงและตลาดแบบตรง พ.ศ. 2545 กรณีผู้ขายออนไลน์ที่เข้าข่ายตลาดแบบตรงแต่ไม่ได้จดทะเบียน รวมถึงพระราชบัญญัติความรับผิดต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากสินค้าที่ไม่ปลอดภัย พ.ศ. 2551 เพื่อช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบ

กฎหมายดังกล่าวเปิดทางให้ผู้เสียหายสามารถเรียกร้องค่าเสียหายจากสินค้าที่ไม่ปลอดภัยได้ โดยไม่จำเป็นต้องพิสูจน์รายละเอียดของความไม่ปลอดภัยทั้งหมด เพียงแสดงให้เห็นว่าได้รับความเสียหายจากสินค้านั้น

รัฐเร่งสร้างความเชื่อมั่นตลาดสุขภาพ

กรณีอาหารเสริมลดน้ำหนักที่มีสารอันตราย ถือเป็นโจทย์สำคัญของตลาดสุขภาพออนไลน์ เพราะเกี่ยวข้องโดยตรงกับความเชื่อมั่นของผู้บริโภค และภาพรวมธุรกิจอาหารเสริมที่มีผู้ประกอบการจำนวนมาก

ภาครัฐยืนยันว่า การกำกับดูแลไม่ได้เป็นการปิดกั้นธุรกิจสุขภาพ แต่เป็นการสร้างมาตรฐานให้ผู้ประกอบการที่ถูกกฎหมายสามารถแข่งขันได้อย่างเป็นธรรม พร้อมป้องกันไม่ให้สินค้าที่มีความเสี่ยงเข้าถึงประชาชน

สคบ. ขอให้ผู้บริโภคหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ลดน้ำหนักที่อวดอ้างสรรพคุณเกินจริง ไม่มีเลขสารบบอาหาร หรืออ้างผลลัพธ์รวดเร็วผิดปกติ พร้อมแนะนำให้ตรวจสอบข้อมูลผู้ขาย เก็บหลักฐานการซื้อขาย และแจ้งเบาะแสหากพบสินค้าต้องสงสัย

เพราะในยุคที่การค้าขายออนไลน์เติบโต ความปลอดภัยของผู้บริโภคจึงกลายเป็นปัจจัยสำคัญที่ต้องเดินควบคู่ไปกับการเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัล