ภาพวาดจีนไม่ได้เป็นเพียงงานศิลปะที่ถ่ายทอดความงดงามของธรรมชาติ แต่ยังแฝงไว้ด้วยปรัชญา ความเชื่อ และคำอวยพรที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นผ่านภาษาของดอกไม้ ต้นไม้ และสรรพสัตว์ในแต่ละภาพ
อาศรมสยาม-จีนวิทยา โดย บมจ.ซีพี ออลล์ ผู้บริหารเซเว่น อีเลฟเว่น และเซเว่น เดลิเวอรี่ จัดกิจกรรมภายใต้ปณิธานองค์กร ‘Giving and Sharing’ ชวนผู้สนใจร่วมเปิดโลกแห่งศิลปวัฒนธรรมจีนผ่านหัวข้อ ‘ถอดรหัสลับพฤกษามงคลจีน’ พาเรียนรู้ความหมายของภาพวาดพฤกษามงคลและศาสตร์การเขียนพู่กันจีน มรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดมายาวนานนับพันปี
จุดเริ่มต้นของศิลปะภาพวาดจีนคือ ‘4 สิ่งล้ำค่าแห่งห้องหนังสือ’ ได้แก่ พู่กัน หมึกจีน กระดาษ และแท่นฝนหมึก ซึ่งในอดีตถือเป็นอุปกรณ์คู่กายของบัณฑิตและนักปราชญ์ ความโดดเด่นของภาพวาดจีนอยู่ที่การใช้หมึกขาว-ดำ และการ ‘เว้นว่าง’ บนผืนกระดาษ เพื่อเปิดพื้นที่ให้ผู้ชมใช้จินตนาการเติมเต็มเรื่องราวไม่ว่าจะเป็นสายหมอก ขุนเขา หรือความเงียบสงบของธรรมชาติ
อีกหนึ่งหัวใจสำคัญของศิลปะจีนคือแนวคิด ‘สี่สุภาพบุรุษ’ (The Four Gentlemen) ซึ่งใช้พรรณไม้ 4 ชนิดเป็นตัวแทนของฤดูกาลและคุณธรรมของมนุษย์ ได้แก่ ดอกเหมย สัญลักษณ์ของความอดทนและความเข้มแข็งในฤดูหนาว, กล้วยไม้ป่า ที่สื่อถึงความอ่อนน้อมและคุณธรรมอันหอมกรุ่นในฤดูใบไม้ผลิ, ต้นไผ่ ตัวแทนของความยืดหยุ่นและการปรับตัวในฤดูร้อน และ ดอกเบญจมาศ ที่สะท้อนความสง่างาม ความมั่นคง และการยืนหยัดท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงในฤดูใบไม้ร่วง
นอกจากพรรณไม้ทั้งสี่แล้วยังมี ดอกโบตั๋น ซึ่งได้รับการยกย่องให้เป็นราชินีแห่งดอกไม้ สื่อถึงความมั่งคั่ง เกียรติยศ และความรุ่งเรือง ขณะที่ ดอกบัว เป็นสัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์ ความสงบ และการตื่นรู้ทางจิตวิญญาณ
เสน่ห์ของศิลปะจีนไม่ได้หยุดอยู่เพียงความหมายของดอกไม้แต่ยังซ่อน ‘รหัสลับ’ ผ่านการจับคู่ระหว่างพืชและสัตว์เพื่อสื่อสารคำอวยพรและความปรารถนาดี เช่น ดอกโบตั๋นกับนกยูง หมายถึงอำนาจ วาสนา และความสำเร็จ, ดอกเหมยกับนกกางเขน สื่อถึงความสุขหลังผ่านพ้นอุปสรรค เปรียบเสมือนฟ้าหลังฝน และ ดอกบัวกับปลา ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์ มั่งคั่ง และความสมบูรณ์พูนสุขอย่างต่อเนื่อง
ภายในกิจกรรมยังพาผู้เข้าร่วมเรียนรู้ศาสตร์แห่งการเขียนพู่กันจีน หรือ ‘ซูฝ่า’ (書法) ศิลปะชั้นสูงที่ได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในหกศาสตร์สำคัญของบัณฑิตจีนโบราณ การฝึกเขียนพู่กันไม่เพียงช่วยพัฒนาสมาธิ ความนิ่ง และการควบคุมกล้ามเนื้อมือ แต่ยังสะท้อนบุคลิกและอุปนิสัยของผู้เขียนผ่านลายเส้น โดยผู้เริ่มต้นมักฝึกจากอักษร ‘หย่ง’ (永) ซึ่งแปลว่า ‘ความยั่งยืน’ เพราะรวบรวมรูปแบบเส้นพื้นฐานของการเขียนพู่กันไว้ครบทั้ง 8 ลักษณะ
กิจกรรมครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่าศิลปะจีนไม่ใช่เพียงศาสตร์แห่งความงดงาม หากแต่เป็นเครื่องมือในการขัดเกลาจิตใจ ถ่ายทอดปรัชญาชีวิต และส่งต่อความปรารถนาดีผ่านสัญลักษณ์ที่สืบทอดจากอดีตสู่ปัจจุบัน
ผู้สนใจสามารถรับชมกิจกรรมย้อนหลังได้ทาง YouTube ช่อง Arsom Siam และติดตามข่าวสารเพิ่มเติมได้ทาง Facebook อาศรมสยาม-จีนวิทยา หรือสอบถามรายละเอียด โทร. 02-071-1009 และอีเมล [email protected]
