คาราวานม็อบ ‘กำนันมะโน’ บนเส้นทางสาย ‘สีน้ำเงิน’ อดีตเส้นทาง ‘สีฟ้า’

การเคลื่อนขบวนคาราวานของ กลุ่มแนวร่วมปฏิวัติประชาชนปกป้องแผ่นดิน (นปผ.) นำโดย ‘กำนันมะโน’ จากภาคใต้เข้าสู่กรุงเทพมหานคร เพื่อแสดงจุดยืนต่อต้าน รัฐบาลอนุทิน ชาญวีรกูล มีอีกประเด็นที่น่าจับตาไม่แพ้ข้อเรียกร้องทางการเมือง นั่นคือเส้นทางการเคลื่อนไหวซึ่งทอดยาวกว่า 700 กิโลเมตร ผ่านพื้นที่ที่ 'พรรคภูมิใจไทย' มี ฐานทางการเมืองสำคัญ

หากนำเส้นทางคาราวานมาเทียบกับผลการเลือกตั้งทั่วไปเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 จะพบว่า ขบวนเริ่มต้นจาก จ.นครศรีธรรมราช ผ่านสุราษฎร์ธานี ชุมพร ประจวบคีรีขันธ์ เพชรบุรี ราชบุรี และนครปฐม ก่อนเข้าสู่กรุงเทพมหานครเพื่อปักหลักบริเวณหน้าทำเนียบรัฐบาล

เส้นทางดังกล่าวพาดผ่านพื้นที่ที่ พรรคภูมิใจไทยมี สส. เขตอยู่เป็นจำนวนมาก ตั้งแต่ภาคใต้ตอนบน ต่อเนื่องถึงภาคกลางตอนล่าง หลายจังหวัดเป็นพื้นที่ที่พรรคกวาดที่นั่งได้ทั้งหมด บางจังหวัดครองเสียงข้างมากหรือได้ สส. เกินครึ่งของทั้งจังหวัด จึงเป็นที่มาของข้อสังเกตเรื่อง ‘เส้นทางสายสีน้ำเงิน’

ไล่แผนที่ ‘สีน้ำเงิน’ จากใต้สู่กลาง

เมื่อพิจารณาผลการเลือกตั้งรายจังหวัด จะเห็นภาพฐาน สส. ของพรรคภูมิใจไทยตลอดแนวเส้นทางได้ชัดเจนขึ้น

เริ่มจาก นครศรีธรรมราช มีทั้งหมด 9 เขต ภูมิใจไทยได้ 4 ที่นั่ง เท่ากับประชาธิปัตย์ ก่อนเข้าสู่ สุราษฎร์ธานี ซึ่งมี 7 เขต ภูมิใจไทยได้ 3 ที่นั่ง มากที่สุดในจังหวัด

จากนั้นเข้าสู่ ชุมพร ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ภูมิใจไทยกวาด สส. ครบทั้ง 3 เขต ก่อนผ่าน ประจวบคีรีขันธ์ มี 3 เขต ภูมิใจไทยได้ 2 ที่นั่ง และ เพชรบุรี ซึ่งภูมิใจไทยกวาดครบทั้ง 3 เขตเช่นกัน

เมื่อขบวนเคลื่อนขึ้นสู่ภาคกลาง ราชบุรี มีทั้งหมด 5 เขต ภูมิใจไทยได้ 2 ที่นั่ง และ นครปฐม มี 6 เขต ภูมิใจไทยได้ถึง 4 ที่นั่ง หรือครองเสียงข้างมากของจังหวัด

ภาพรวมจึงเห็นได้ว่า ตลอดแนวคาราวานมีหลายจังหวัดที่ภูมิใจไทยครองที่นั่ง สส. เป็นส่วนใหญ่ โดยเฉพาะ ชุมพร และ เพชรบุรี ที่กวาดที่นั่งได้ยกจังหวัด ขณะที่ นครปฐม ก็มี สส. มากกว่าครึ่งหนึ่งของทั้งจังหวัด

'ภูมิใจไทย' กับการสถาปนาอำนาจการเมืองใหม่ในภาคใต้

อีกมิติที่ทำให้ ‘เส้นทางสายสีน้ำเงิน’ มีความหมายมากขึ้น คือการเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ทางการเมืองภายหลังการเลือกตั้งปี 2569 โดยเฉพาะในภาคใต้ ซึ่งเคยเป็นฐานกำลังสำคัญของพรรคประชาธิปัตย์มาอย่างยาวนาน

ผลเลือกตั้งครั้งล่าสุด 'พรรคภูมิใจไทย' ก้าวขึ้นมาเป็นพรรคที่มี สส. เขตในภาคใต้มากที่สุดถึง 31 ที่นั่ง จากทั้งหมด 59 เขต ตามด้วย 'พรรคกล้าธรรม' 12 ที่นั่ง และ 'พรรคประชาธิปัตย์' 9 ที่นั่ง

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนการเปลี่ยนผ่านของฐานอำนาจทางการเมืองในภาคใต้ จากพื้นที่ที่ 'ประชาธิปัตย์' เคยมีบทบาทนำ มาสู่การขยายตัวของ 'ภูมิใจไทย' ที่สามารถยึดครองที่นั่ง สส. ได้มากที่สุดในภูมิภาค การเปลี่ยนแปลงนี้ จึงไม่ใช่เพียงการสลับตัวผู้แทนในแต่ละเขต แต่ยังสะท้อนการจัดวางฐานอำนาจทางการเมืองของพรรคการเมืองใหม่ด้วย

ขณะเดียวกัน ในระดับประเทศ ภูมิใจไทยก้าวขึ้นเป็นพรรคอันดับ 1 ในการเลือกตั้ง ได้ สส. รวม 192 ที่นั่ง แบ่งเป็น สส. เขต 173 ที่นั่ง และบัญชีรายชื่อ 19 ที่นั่ง พร้อมขึ้นเป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาล

เมื่อพิจารณาในมิติการเมือง 'ฝ่ายอนุรักษนิยม' ภูมิใจไทยจึงขยับขึ้นมาเป็นแกนหลักของขั้วการเมืองดังกล่าวในระดับประเทศ แทนที่ภาพการนำของพรรคประชาธิปัตย์ในอดีต และทำให้ฐานอำนาจของพรรคไม่ได้จำกัดอยู่เพียงบางภูมิภาค แต่เชื่อมโยงไปถึงการจัดตั้งรัฐบาลและการบริหารประเทศ

ด้วยเหตุนี้ การที่ 'คาราวานกำนันมะโน' เลือกเคลื่อนผ่านพื้นที่ ซึ่งภูมิใจไทยมีฐาน สส. สำคัญ จึงยิ่งชวนให้จับตาว่าการเคลื่อนไหวครั้งนี้จะได้รับการตอบรับจากประชาชนในพื้นที่ฐานอำนาจของรัฐบาลมากน้อยเพียงใด

แม้แกนนำจะยืนยันว่าการชุมนุมครั้งนี้เป็นการรวมตัวของประชาชนทุกสีเสื้อ โดยไม่มีพรรคการเมืองใดอยู่เบื้องหลัง แต่ภาพจำของการเคลื่อนไหวยังคงผูกอยู่กับคำว่า ‘ม็อบคนใต้’ ทั้งจากตัวตนของ ‘กำนันมะโน’ และการใช้ภาคใต้เป็นจุดเริ่มต้นของการระดมมวลชน

ภาพดังกล่าวชวนให้นึกถึงรูปแบบการเคลื่อนไหวของ ‘สุเทพ เทือกสุบรรณ’ หรือ ‘ลุงกำนัน’ ในอดีต แม้รูปแบบการชุมนุมจะแตกต่างกัน โดย สุเทพ เน้นการปักหลักและเดินขบวนในกรุงเทพฯ มากกว่าการจัดคาราวานรถยนต์จากภาคใต้ แต่ทั้งสองมีจุดร่วมสำคัญคือการใช้ตัวตนและเครือข่ายทางการเมืองที่เชื่อมโยงกับภาคใต้มาเป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนมวลชน

ที่น่าสนใจคือ ทั้งคู่มีภูมิหลังเป็น ‘กำนันภาคใต้’ โดย สุเทพ เคยเป็น กำนันตำบลท่าสะท้อน จ.สุราษฎร์ธานี ส่วน กำนันมะโน เป็นกำนันตำบลกระบี่น้อย จ.กระบี่ ตำแหน่งผู้นำท้องถิ่นที่ กลายเป็นส่วนหนึ่งของภาพจำและอัตลักษณ์ทางการเมือง ก่อนก้าวขึ้นมาเป็นแกนนำการเคลื่อนไหวบนท้องถนน

อย่างไรก็ตาม ภูมิทัศน์การเมืองภาคใต้ในวันนี้เปลี่ยนไปจากอดีตอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อพรรคภูมิใจไทยก้าวขึ้นมาเป็นพรรคที่มี สส. มากที่สุดในภูมิภาค แทนที่ฐานอำนาจเดิมของพรรคประชาธิปัตย์

ประเด็นที่ชวนจับตาจึงอยู่ที่ว่า การเคลื่อนไหวของกำนันมะโน จะยังอาศัยฐานมวลชนคนใต้เป็นหลัก หรือสามารถขยายแนวร่วมไปถึงประชาชนในพื้นที่ที่พรรคภูมิใจไทยมีฐานเสียงแข็งแกร่งได้หรือไม่ โดยเฉพาะจังหวัดที่คาราวานกำลังเคลื่อนผ่าน ซึ่งล้วนเป็นส่วนหนึ่งของ ‘เส้นทางสายสีน้ำเงิน’

ปลายทาง ทำเนียบฯ กับคำถามบนเส้นทาง 'สีน้ำเงิน'

เมื่อคาราวานเดินทางเข้าสู่กรุงเทพมหานคร เส้นทางการเคลื่อนไหวจึงเริ่มต้นจากพื้นที่ฐานเสียงสำคัญของภูมิใจไทย ผ่านจังหวัดภาคใต้และภาคกลาง ก่อนมุ่งสู่ทำเนียบรัฐบาล ศูนย์กลางอำนาจฝ่ายบริหาร สิ่งที่ต้องจับตาจึงไม่ใช่เพียงจำนวนรถหรือมวลชนที่เดินทางถึงปลายทาง แต่คือกระแสตอบรับจากประชาชนตลอดเส้นทาง โดยเฉพาะจังหวัดที่ภูมิใจไทยมีฐาน สส. เขตเข้มแข็ง

คำถามสำคัญ คือ บน ‘เส้นทางสายสีน้ำเงิน’ ซึ่งพาดผ่านฐานอำนาจของพรรคแกนนำรัฐบาล กำนันมะโน จะสามารถดึงมวลชนจากพื้นที่เหล่านี้เข้าร่วมขบวน และขยายแนวร่วมให้พ้นไปจากฐานมวลชนเดิมได้มากน้อยเพียงใด ?