พริษฐ์ วัชรสินธุ สส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาชนในฐานะประธานคณะกรรมการประสานงานพรรคร่วมฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร (วิปฝ่ายค้าน) กล่าวถึงกรณีคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ออกมาโต้แย้งคำวินิจฉัยของประธานศาลอุทธรณ์ที่ระบุว่า ประชาชนสามารถยื่นฟ้อง กกต. โดยตรงได้ โดยเห็นว่าประเด็นดังกล่าวต้องแยกออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่ การดำเนินคดีกับ กกต. ที่อาจปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ และการดำเนินคดีกับผู้ที่เกี่ยวข้องกับการทุจริตในการเลือกสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ซึ่งอาจมีบุคคลนอกเหนือจาก 77 รายที่ กกต. มีคำสั่งฟ้องไปแล้ว
เปิดทางประชาชนฟ้อง กกต. โดยตรง ไม่ต้องผ่าน ป.ป.ช. เพียงช่องทางเดียว
พริษฐ์กล่าวว่า ก่อนหน้านี้มีข้อกังวลว่า การดำเนินการเอาผิด กกต. ที่ปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบอาจถูกจำกัดให้ต้องใช้ช่องทางคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) เพียงช่องทางเดียว ซึ่งทำให้เกิดคำถามถึงความโปร่งใสและความตรงไปตรงมาในการตรวจสอบ เนื่องจากทั้ง ป.ป.ช. และ กกต. ต่างมีที่มาจาก สว. ชุดเดียวกัน
อย่างไรก็ตาม จากคำวินิจฉัยล่าสุดของประธานศาลอุทธรณ์ที่ระบุว่า ผู้เสียหายไม่จำเป็นต้องดำเนินการผ่าน ป.ป.ช. เท่านั้น แต่สามารถยื่นฟ้องต่อศาลได้โดยตรง โดยมีการตีความคำว่า “ผู้เสียหาย” ในกรณีที่เกี่ยวข้องกับการโกง สว. หมายถึงประชาชนทุกคน จึงถือเป็นความคืบหน้าสำคัญที่ทำให้ประชาชนมีช่องทางดำเนินคดีกับ กกต. ได้โดยตรง
ค้าน กกต. ดึงศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยอำนาจศาลฎีกา
ส่วนการดำเนินคดีกับผู้ที่เกี่ยวข้องกับการโกง สว. ซึ่งอยู่นอกเหนือจาก 77 รายที่ กกต. มีคำสั่งฟ้องไปแล้ว พริษฐ์กล่าวว่า กกต. มีความพยายามยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อให้วินิจฉัยว่าศาลฎีกาไม่สามารถรับเรื่องดังกล่าวไว้พิจารณาโดยตรงได้
ไม่ว่าจะเป็นกรณีที่ศาลฎีกาเข้าไปพิจารณาปัญหาคุณสมบัติของ สว. 2 คน ในจังหวัดอำนาจเจริญ หรือกรณีที่ศาลฎีกาอาจรับเรื่องอื่นไว้พิจารณาในอนาคต
พริษฐ์เห็นว่า หากพิจารณาบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ จะไม่พบว่ามีการให้อำนาจศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยขอบเขตอำนาจของศาลอุทธรณ์ โดยรัฐธรรมนูญกำหนดอำนาจของศาลรัฐธรรมนูญไว้เพียงการวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับขอบเขตอำนาจหน้าที่ของสภาผู้แทนราษฎร วุฒิสภา และองค์กรอิสระเท่านั้น
“ถ้า กกต. ยังคงยืนยันที่จะยื่นคำร้องนี้ไปที่ศาลรัฐธรรมนูญ ก็หวังว่าศาลรัฐธรรมนูญจะไม่รับคำร้องดังกล่าว”
เมื่อถูกถามถึงคำชี้แจงของ กกต. ที่ระบุว่า การยื่นเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญเป็นการสอบถามว่าการวินิจฉัยของ กกต. ถือเป็นที่สุดหรือไม่ ไม่ใช่การคัดค้านอำนาจของศาลฎีกา พริษฐ์กล่าวว่า เมื่อพิจารณาจากข้อเท็จจริงแล้ว มองว่าเป็นความพยายามโต้แย้งการตัดสินใจล่าสุดของศาลฎีกาที่รับเรื่องเกี่ยวกับคุณสมบัติของ สว. ในจังหวัดอำนาจเจริญไว้พิจารณา
แม้ กกต. จะยื่นคัดค้านต่อศาลฎีกาไปแล้ว แต่สิ่งที่เป็นปัญหาคือการพยายามใช้ช่องทางยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพิ่มเติม ซึ่งพรรคประชาชนเห็นว่าไม่น่าจะเป็นไปตามรัฐธรรมนูญ เพราะไม่ได้กำหนดให้ศาลรัฐธรรมนูญมีอำนาจวินิจฉัยขอบเขตอำนาจของศาลอุทธรณ์
ชู 3 กลไกตรวจสอบองค์กรอิสระ ย้ำต้องเป็นอิสระจากการเมือง แต่ไม่ใช่ประชาชน
พริษฐ์กล่าวว่า ปัญหาที่สะท้อนผ่านกรณีดังกล่าว คือการที่องค์กรอิสระมีความเป็นอิสระจากการถูกตรวจสอบของประชาชน ทั้งที่หลักการสำคัญของการออกแบบระบบการเมืองควรทำให้องค์กรอิสระเป็นอิสระจากการแทรกแซงของฝ่ายการเมือง แต่ต้องไม่เป็นอิสระจากการตรวจสอบของประชาชน
หากองค์กรอิสระปฏิบัติหน้าที่โดยไม่ชอบ ต้องมีกลไกที่เปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถตรวจสอบและดำเนินการได้ โดยพริษฐ์เสนอ 3 กลไกสำคัญ ได้แก่
1. ผู้เสียหายสามารถฟ้ององค์กรอิสระต่อศาลได้โดยตรง
กรณีการโกง สว. ประธานศาลอุทธรณ์ได้วินิจฉัยแล้วว่า ผู้เสียหายหมายถึงประชาชนทุกคน จึงเป็นช่องทางที่ประชาชนสามารถใช้ดำเนินคดีกับ กกต. หากเห็นว่ามีการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ
2. ขยายผลดำเนินคดีกับผู้เกี่ยวข้องนอกเหนือจาก 77 ราย
พริษฐ์ระบุว่า รัฐธรรมนูญรองรับกลไกดังกล่าวอยู่แล้ว แม้ กกต. จะมีคำสั่งฟ้องผู้เกี่ยวข้องไปเพียง 77 ราย แต่หากศาลฎีกาไต่สวนแล้วพบข้อเท็จจริงหรือพยานหลักฐานเชื่อมโยงไปถึงบุคคลอื่น เช่น รายที่ 78, 79 หรือ 80 เป็นต้นไป กกต. ก็มีหน้าที่ต้องสั่งฟ้องบุคคลเหล่านั้นเพิ่มเติม เพื่อให้ศาลฎีกาพิจารณาด้วยเช่นกัน
3. คืนสิทธิประชาชนในการเข้าชื่อริเริ่มกระบวนการถอดถอนองค์กรอิสระ
พริษฐ์กล่าวว่า ประชาชนเคยมีสิทธิเข้าชื่อเพื่อริเริ่มกระบวนการถอดถอนองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญปี 2540 และ 2550 แต่สิทธิดังกล่าวถูกตัดออกไปในรัฐธรรมนูญปี 2560
ปัจจุบันภาคประชาชนได้ยื่นร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญรายมาตราเพื่อคืนสิทธิดังกล่าวตั้งแต่เดือนมีนาคมที่ผ่านมา แต่จนถึงขณะนี้ผ่านไปแล้ว 7-8 เดือน ประธานรัฐสภายังไม่ได้เปิดประชุมร่วมรัฐสภาเพื่อพิจารณาร่างแก้ไขดังกล่าว
จับตาฟ้อง ‘ปธ.โสภณ’ ชี้ 3 ปมเสี่ยงปฏิบัติหน้าที่มิชอบ
เมื่อถามถึงกรณีที่ ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ สส.บัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคประชาชน ในฐานะผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร ระบุว่าพรรคประชาชนจะพิจารณาดำเนินการฟ้องร้อง โสภณ ซารัมย์ ประธานสภาผู้แทนราษฎร หลังมีคำวินิจฉัยของประธานศาลอุทธรณ์ พริษฐ์กล่าวว่า ฝ่ายกฎหมายของพรรคจะต้องศึกษาเพิ่มเติมว่ามีช่องทางดำเนินการอย่างไรบ้าง แต่สิ่งสำคัญในขณะนี้คือการพิจารณาสาระของการปฏิบัติหน้าที่ของประธานสภาฯ ว่ามีประเด็นใดที่ไม่เห็นด้วยและสุ่มเสี่ยงเข้าข่ายการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ
โดยมี 3 ประเด็นที่พรรคให้ความสำคัญ ได้แก่
1. แนวทางการทำงานของคณะกรรมาธิการ
เป็นประเด็นเกี่ยวกับแนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมาธิการ ซึ่งพรรคเห็นว่าควรนำมาพิจารณาว่ามีส่วนใดที่สุ่มเสี่ยงต่อการปฏิบัติหน้าที่โดยไม่ชอบหรือไม่
2. คำวินิจฉัยไม่เปิดทางภาคประชาชนเสนอร่างกฎหมายลบล้างมรดกคณะรัฐประหาร 6 ตุลาฯ
พริษฐ์กล่าวว่า คำวินิจฉัยล่าสุดที่ไม่เปิดโอกาสให้ภาคประชาชนเข้าชื่อเสนอร่างกฎหมายเกี่ยวกับการลบล้างมรดกคณะรัฐประหาร 6 ตุลาฯ เป็นอีกประเด็นที่ประธานรัฐสภาต้องรับผิดชอบ แม้ผู้วินิจฉัยจะเป็นรองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่หนึ่งก็ตาม แต่ท้ายที่สุดประธานสภาฯ ต้องรับผิดชอบต่อคำวินิจฉัยและการตัดสินใจดังกล่าว
3. ไม่ส่งคำร้องกรณี ป.ป.ช. ยกคำร้องคดีหุ้นศักดิ์สยามให้ศาลฎีกา
พริษฐ์กล่าวถึงกรณีที่ สส.ฝ่ายค้านยื่นคำร้องต่อประธานรัฐสภา เพื่อให้ส่งเรื่องไปยังประธานศาลฎีกาแต่งตั้งคณะกรรมการไต่สวน ป.ป.ช. กรณียกคำร้องคดีหุ้นของ ศักดิ์สยาม ชิดชอบ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม แต่จนถึงขณะนี้ผ่านไปกว่า 150 วันนับจากวันที่ยื่นคำร้อง ยังไม่มีคำตอบ
พริษฐ์ตั้งข้อสังเกตว่า หากเปรียบเทียบกับกรณีในอดีตที่ สว. สีน้ำเงินยื่นคำร้องตามมาตรา 236 ต่อ ป.ป.ช. กรณีสินบนทองคำ กลับใช้เวลาตั้งแต่การพิจารณาส่งเรื่องจนถึงการตั้งคณะกรรมการไต่สวนอิสระเพียง 40 กว่าวันเท่านั้น
จึงเห็นว่าการที่ประธานสภาฯ ไม่ส่งเรื่องดังกล่าวต่อไปยังศาลเป็นปัญหาที่ควรได้รับการตรวจสอบ พร้อมย้ำว่าตามบทบัญญัติรัฐธรรมนูญ ประธานสภาฯ ไม่ได้มีหน้าที่วินิจฉัยว่า ป.ป.ช. กระทำผิดหรือไม่ แต่หากมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีการกระทำผิดตามข้อกล่าวหา ก็ต้องส่งเรื่องไปยังศาลเพื่อให้มีการตั้งคณะกรรมการไต่สวนและตรวจสอบข้อเท็จจริงเพิ่มเติม
