อลวนเลือกตั้ง ‘บอร์ดประกันสังคม’ ศาลไม่ได้สั่งแต่เล่นใหญ่เกินเบอร์?

รศ.ดร.ษัษฐรัมย์ ธรรมบุษดี ทีมประกันสังคมก้าวหน้า และรักษาการคณะกรรมการประกันสังคม เปิดเผยในรายการ “สนามข่าว 96” ว่า ขณะนี้ยังไม่มีการดำเนินการอุทธรณ์คำสั่งศาลปกครองเกี่ยวกับการเลือกตั้งคณะกรรมการประกันสังคม พร้อมย้ำว่าคำสั่งของศาลไม่ได้กำหนดให้เลื่อน ชะลอ หรือยกเลิกการเลือกตั้ง แต่เพียงสั่งทุเลาการบังคับใช้เงื่อนไขที่กำหนดให้ผู้ประกันตนต้องลงทะเบียนล่วงหน้าก่อนใช้สิทธิเลือกตั้ง

ชี้คำสั่งศาลให้แก้เงื่อนไข ไม่ได้ให้เลื่อนเลือกตั้ง

รศ.ดร.ษัษฐรัมย์ ระบุว่า ประเด็นสำคัญของคำสั่งศาลคือการคุ้มครองสิทธิผู้ประกันตนที่ไม่ได้ลงทะเบียนล่วงหน้า ไม่ให้ถูกตัดสิทธิเลือกตั้ง ขณะที่กระบวนการเลือกตั้งยังสามารถดำเนินต่อไปได้ตามปกติ

อย่างไรก็ตาม เขามองว่าประกาศของคณะกรรมการการเลือกตั้งประกันสังคม (กกต.ประกันสังคม) ที่ชะลอการเลือกตั้งออกไปโดยไม่กำหนดกรอบเวลา เป็นการดำเนินการที่เกินกว่าขอบเขตของคำสั่งศาล และกลายเป็นต้นเหตุของความสับสนที่เกิดขึ้นในขณะนี้

เสนอประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง 10-11 ล้านคนทันที

รศ.ดร.ษัษฐรัมย์กล่าวว่า สำนักงานประกันสังคมมีข้อมูลผู้มีสิทธิเลือกตั้งครบถ้วนอยู่แล้ว โดยผู้มีสิทธิต้องเป็นผู้ที่ส่งเงินสมทบอย่างน้อย 3 ใน 6 เดือนย้อนหลัง ซึ่งมีจำนวนประมาณ 10-11 ล้านคนทั่วประเทศ

เขาเห็นว่าสำนักงานสามารถประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้ทันที พร้อมเปิดให้ผู้ประกันตนเลือกหน่วยเลือกตั้งที่สะดวกด้วยตนเอง ส่วนผู้ที่ไม่ได้เลือกหน่วยเลือกตั้ง สามารถกำหนดหน่วยเลือกตั้งพื้นฐานให้ตามทะเบียนบ้านหรือสถานประกอบการที่ส่งเงินสมทบได้ โดยไม่จำเป็นต้องตัดสิทธิผู้ใด

มั่นใจระบบรองรับได้ แม้ผู้มีสิทธิกว่า 10 ล้านคน

ต่อข้อกังวลเรื่องการจัดการเลือกตั้งสำหรับผู้มีสิทธิจำนวนมาก รศ.ดร.ษัษฐรัมย์ระบุว่า ประกันสังคมได้เตรียมงบประมาณและแผนการดำเนินงานไว้แล้ว โดยตั้งเป้ารองรับผู้มาใช้สิทธิสูงสุดประมาณ 6 ล้านคน และยังสามารถขยายขีดความสามารถได้มากกว่านั้น

เขาอธิบายว่า การเลือกตั้งครั้งนี้เป็นการเลือกผู้แทนแบบบัญชีรายชื่อระดับประเทศ ผู้ประกันตนทุกคนเลือกผู้สมัครชุดเดียวกัน ไม่ได้แบ่งเขตเลือกตั้งเหมือนการเลือกตั้ง สส. จึงไม่มีข้อจำกัดด้านพื้นที่ ผู้มีสิทธิสามารถใช้สิทธิได้จากหน่วยเลือกตั้งใดก็ได้ หากมีการจัดระบบรองรับอย่างเหมาะสม

นอกจากนี้ ประสบการณ์จากการเลือกตั้งครั้งก่อนพบว่า แม้จะมีผู้ลงทะเบียนกว่า 800,000 คน แต่มีผู้มาใช้สิทธิเพียงประมาณ 150,000 คนเท่านั้น จึงไม่น่าเป็นภาระเกินศักยภาพของหน่วยงาน

ย้ำฐานข้อมูลพร้อมใช้งาน ไม่จำเป็นต้องใช้เวลาเตรียมการเพิ่มเติม

รศ.ดร.ษัษฐรัมย์กล่าวว่า นับตั้งแต่สำนักงานประกันสังคมปรับปรุงระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเมื่อปีที่ผ่านมา ข้อมูลผู้ประกันตนถูกจัดเก็บและอัปเดตแบบเรียลไทม์ ทำให้สามารถตรวจสอบผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้ทันที

เขามองว่าการดำเนินการตามคำสั่งศาลทำได้ไม่ยาก เพียงประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งและปรับกระบวนการลงทะเบียนหน่วยเลือกตั้งให้สอดคล้องกับคำสั่งศาล ก็สามารถเดินหน้าการเลือกตั้งต่อได้โดยไม่จำเป็นต้องเลื่อนออกไป

ชี้ยังมีเวลากว่า 60 วันก่อนถึงวันเลือกตั้ง

สำหรับกำหนดการเลือกตั้งวันที่ 27 กันยายน รศ.ดร.ษัษฐรัมย์เห็นว่ายังมีเวลาเพียงพอสำหรับการปรับปรุงกระบวนการต่าง ๆ โดยเปรียบเทียบกับการเลือกตั้งระดับประเทศหลายครั้งที่ใช้เวลาเตรียมการเพียง 45-60 วันก็สามารถดำเนินการได้

เขาระบุว่า ประกันสังคมได้เตรียมงบประมาณ กำลังคน และแผนงานต่าง ๆ ไว้แล้ว จึงไม่เห็นข้อจำกัดด้านการบริหารจัดการที่จะทำให้ต้องเลื่อนการเลือกตั้ง เว้นแต่จะมีผู้ที่ไม่ต้องการให้เกิดการเลือกตั้งจริง

เตรียมยื่นศาลปกครองคัดค้านคำสั่งชะลอเลือกตั้ง

รศ.ดร.ษัษฐรัมย์เปิดเผยว่า ทีมประกันสังคมก้าวหน้าจะยื่นเรื่องต่อศาลปกครอง เพื่อขอให้พิจารณาความชอบด้วยกฎหมายของประกาศ กกต.ประกันสังคม ที่สั่งชะลอการเลือกตั้งโดยไม่กำหนดระยะเวลา

เขาเห็นว่าการอุทธรณ์คำสั่งศาลไม่ใช่เหตุผลที่สามารถนำมาใช้เลื่อนการเลือกตั้งได้ และแนวทางที่สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของผู้ฟ้องและคำสั่งศาล คือการประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งและดำเนินการเลือกตั้งต่อไป

ตั้งข้อสังเกตการรักษาการบอร์ดที่ยืดเยื้อ

รศ.ดร.ษัษฐรัมย์ระบุว่า เขาดำรงตำแหน่งรักษาการกรรมการประกันสังคมมาตั้งแต่วันที่ 13 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา และหากการเลือกตั้งยังเกิดขึ้นในเดือนกันยายน จะทำให้คณะกรรมการชุดปัจจุบันอยู่ในสถานะรักษาการนานถึงประมาณ 7 เดือน

เขามองว่าระยะเวลาดังกล่าวยาวนานเกินสมควร เมื่อเทียบกับวาระการดำรงตำแหน่งของคณะกรรมการที่มีเพียง 2 ปี และตามหลักการบริหารราชการ การรักษาการไม่ควรยืดเยื้อเกิน 90 วัน เว้นแต่มีเหตุจำเป็น

ระบุคำสั่งชะลอมาจาก กกต.ประกันสังคม

รศ.ดร.ษัษฐรัมย์อธิบายว่า คำสั่งชะลอการเลือกตั้งเป็นประกาศของ กกต.ประกันสังคม ซึ่งประกอบด้วยข้าราชการในสำนักงานประกันสังคม โดยมีปลัดกระทรวงแรงงานดำรงตำแหน่งประธานตามโครงสร้าง

แม้จะไม่สามารถระบุเจตนาของผู้มีอำนาจตัดสินใจได้ แต่เขาเห็นว่าการออกประกาศดังกล่าวโดยไม่กำหนดกรอบเวลาที่ชัดเจน ทำให้ประชาชนจำนวนมากเกิดข้อสงสัยและตั้งคำถามถึงเหตุผลที่แท้จริงของการเลื่อนเลือกตั้ง

เสนอให้ผู้ประกันตนมีสิทธิโดยอัตโนมัติ

รศ.ดร.ษัษฐรัมย์เสนอว่า ทางออกที่เหมาะสมคือให้ผู้ประกันตนที่มีคุณสมบัติครบถ้วนได้รับสิทธิเลือกตั้งโดยอัตโนมัติ และให้สำนักงานประกันสังคมเป็นผู้กำหนดหน่วยเลือกตั้งพื้นฐานให้แทนการบังคับลงทะเบียนล่วงหน้า

เขาชี้ว่าในอดีต เมื่อมีผู้ลงทะเบียนน้อยกว่าที่คาดการณ์ รัฐมนตรีสามารถขยายระยะเวลาการลงทะเบียนได้ ดังนั้นในสถานการณ์ปัจจุบันก็สามารถปรับรูปแบบการบริหารจัดการได้เช่นกัน โดยไม่จำเป็นต้องชะลอการเลือกตั้ง

‘อาจารย์จั๊ก’ รศ.ดร.ษัษฐรัมย์ ยืนยันว่าคำสั่งศาลปกครองไม่ได้เป็นอุปสรรคต่อการจัดการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม และเห็นว่าสำนักงานประกันสังคมมีความพร้อมทั้งด้านข้อมูล งบประมาณ และกำลังคนในการดำเนินการตามกำหนดเดิม หากมีการปรับกระบวนการให้สอดคล้องกับคำสั่งศาล