จีนเริ่มสร้างเขื่อนไฟฟ้าพลังน้ำใหญ่ที่สุดในโลกบนแม่น้ำยาร์ลุงซางโปในทิเบต

หลี่เฉียง นายกรัฐมนตรีจีนและสมาชิกคณะกรรมการถาวรประจำกรมการเมืองแห่งคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน (CPC) ประกาศเริ่มต้นการก่อสร้างโครงการไฟฟ้าพลังน้ำในพื้นที่ตอนล่างของแม่น้ำยาร์ลุงซางโป (Yarlung Zangbo River หรือหยาหลู่จั้งปู้ในภาษาจีน) ระหว่างเข้าร่วมพิธีวางศิลาฤกษ์ในเมืองหลินจือ (Nyingchi) เขตปกครองตนเองทิเบต (ซีจ้าง) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีน

เขื่อนดังกล่าวซึ่งจะเป็นเขื่อนผลิตไฟฟ้าพลังน้ำที่ใหญ่ที่สุดในโลก ตั้งอยู่ทางตะวันออกของที่ราบสูงทิเบต ในบริเวณตอนล่างของแม่น้ำยาร์ลุงซางโป และอาจส่งผลกระทบต่อผู้คนหลายล้านคนที่อาศัยอยู่บริเวณปลายน้ำในอินเดียและบังกลาเทศ

โครงการนี้ประกอบด้วยสถานีไฟฟ้าพลังน้ำแบบขั้นบันไดจำนวน 5 แห่ง โดยประเมินงบลงทุนรวมที่ประมาณ 1.2 ล้านล้านหยวน (ราว 5.41 ล้านล้านบาท) และมุ่งเน้นผลิตไฟฟ้าเพื่อจ่ายไปยังพื้นที่ภายนอกเป็นหลัก ขณะเดียวกันก็รองรับความต้องการใช้ไฟฟ้าในท้องถิ่นของทิเบตด้วย

นายกรัฐมนตรีหลี่กล่าวว่า โครงการไฟฟ้าพลังน้ำเป็น “โครงการแห่งศตวรรษ”  และว่า “ต้องให้ความสำคัญเป็นพิเศษต่อการอนุรักษ์ระบบนิเวศเพื่อป้องกันความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม”

ทางการจีนไม่ได้ระบุว่าโครงการในทิเบตนี้จะทำให้ผู้คนต้องอพยพออกไปกี่คน และจะส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศในท้องถิ่นซึ่งเป็นหนึ่งในระบบนิเวศที่อุดมสมบูรณ์และมีความหลากหลายมากที่สุดบนที่ราบสูงอย่างไร

แต่เจ้าหน้าที่จีนระบุว่า โครงการไฟฟ้าพลังน้ำในทิเบตจะไม่ส่งผลกระทบร้ายแรงต่อสิ่งแวดล้อมหรือแหล่งน้ำบริเวณปลายน้ำ ขณะที่อินเดียและบังกลาเทศได้แสดงความกังวลเกี่ยวกับเขื่อนดังกล่าว

องค์กรไม่แสวงกำไร (NGO) ต่างๆ รวมถึงองค์กรรณรงค์ระหว่างประเทศเพื่อทิเบต (International Campaign for Tibet) กล่าวว่า เขื่อนดังกล่าวจะสร้างความเสียหายอย่างถาวรต่อที่ราบสูงทิเบต และประชาชนหลายล้านคนบริเวณปลายน้ำจะต้องเผชิญกับการดำรงชีพที่เปลี่ยนไปอย่างรุนแรง

คาดว่าเขื่อนแห่งนี้จะมีกำลังการผลิตไฟฟ้าประมาณ 300,000 ล้านกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปี และคาดว่าจะช่วยตอบสนองความต้องการพลังงานในท้องถิ่นทิเบตและพื้นที่อื่นๆ ของจีนได้

สำนักข่าว Xinhua ของจีนรายงานในเดือนธันวาคมเมื่อมีการประกาศโครงการครั้งแรกว่า โครงการนี้จะมีบทบาทสำคัญในการบรรลุเป้าหมายการปล่อยคาร์บอนสูงสุดและความเป็นกลางทางคาร์บอนของจีน กระตุ้นอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง เช่น วิศวกรรม และสร้างงานในทิเบต

พื้นที่บางส่วนของแม่น้ำยาร์ลุงซางโปมีความสูงลดลงอย่างมากถึง 2,000 เมตรภายในระยะทางเพียง 50 กิโลเมตร ทำให้มีศักยภาพในการผลิตพลังงานน้ำสูงมาก

แม่น้ำยาร์ลุงซางโปจะกลายเป็นแม่น้ำพรหมบุตรเมื่อไหลออกจากทิเบตเข้าสู่รัฐอรุณาจัลประเทศและรัฐอัสสัม และไหลเข้าสู่บังกลาเทศ

จีนเริ่มการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำแล้วในพื้นที่ตอนบนของแม่น้ำยาร์ลุงซางโป ซึ่งไหลจากทิศตะวันตกไปยังทิศตะวันออกของทิเบต

Photo by Xinhua