รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมญี่ปุ่นเผยเมื่อวันอังคารว่า ญี่ปุ่นจำเป็นต้องเสริมสร้างกองทัพด้วย “ความเร่งด่วนและภาวะวิกฤต” เนื่องจากการประเมินสถานการณ์ของรัฐบาลครั้งใหม่เน้นย้ำถึงความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นจากจีน เกาหลีเหนือ และรัสเซียอีกครั้ง
ญี่ปุ่นกำลังเพิ่มงบประมาณด้านการทหารและความร่วมมือด้านความมั่นคงในเอเชียอยู่แล้ว โดยการติดตั้งเครื่องยิงขีปนาวุธในเกาะรอบนอก ดำเนินการเพื่อจัดหาขีดความสามารถในการ “ตอบโต้” และผ่อนปรนกฎระเบียบเกี่ยวกับการส่งออกอาวุธ
แต่ ชินจิโร โคอิซูมิ กล่าวในคำนำของเอกสารนโยบายกลาโหมประจำปีว่า “เป็นเรื่องจำเป็นอย่างยิ่งที่ญี่ปุ่นจะต้องเสริมสร้างและเปลี่ยนแปลงขีดความสามารถด้านการป้องกันประเทศให้แข็งแกร่งยิ่งขึ้น ด้วยความเร่งด่วนและวิกฤตการณ์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน”
ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก “ไม่เพียงแต่จีนและเกาหลีเหนือจะเสริมสร้างขีดความสามารถทางทหารของตัวเองเท่านั้น แต่จีน-รัสเซีย และรัสเซีย-เกาหลีเหนือก็กำลังเสริมสร้างความร่วมมือกันด้วย” โคอิซูมิเผย
เอกสาร “สมุดปกขาว” (white paper )ระบุว่า จีนกำลัง “เพิ่มกิจกรรม” ในภูมิภาคโดยรอบญี่ปุ่น “ขยายออกไปนอกเหนือจากสิ่งที่เรียกว่าห่วงโซ่เกาะแรกไปยังห่วงโซ่เกาะที่สอง”
เอกสารดังกล่าวระบุเหตุการณ์ต่างๆ ในปี 2025 รวมถึงกิจกรรมของเรือบรรทุกเครื่องบินจีน และ “การเข้าใกล้เครื่องบินญี่ปุ่นอย่างผิดปกติ” ของเครื่องบินจีนใน 2 เหตุการณ์เมื่อเดือนมิถุนายนและกรกฎาคม
เฉินซี โฆษกกระทรวงกลาโหมของจีนกล่าวว่า เอกสารสมุดปกขาวนั้น “เต็มไปด้วยเรื่องเล่าเท็จ”
“นี่เป็นกรณีคลาสสิกของการโยนความผิดให้ผู้อื่น และเป็นข้ออ้างในการผ่อนคลายข้อจำกัดทางทหาร (ของญี่ปุ่น) เอง” โฆษกกระทรวงกลาโหมของจีนเผย และว่า “เราไม่เห็นด้วยอย่างยิ่งกับเรื่องนี้” พร้อมเรียกร้องให้ญี่ปุ่น “หยุดหลอกลวงประชาชนชาวญี่ปุ่นและประชาคมระหว่างประเทศ”
เครื่องบินรบของญี่ปุ่นขึ้นบินสกัดกั้น 595 ครั้ง ในปีที่สิ้นสุด ณ วันที่ 31 มีนาคม 2026 ซึ่งรวมถึงการปฏิบัติการ 366 ครั้งเพื่อต่อต้านเครื่องบินของจีน และ 214 ครั้งเพื่อต่อต้านเครื่องบินของรัสเซีย ขณะที่ปีก่อนหน้าขึ้นบิน 704 ครั้ง และเป็นจำนวนน้อยที่สุดนับตั้งแต่ปี 2021 เป็นอย่างน้อย
เมื่อเดือนเมษายนญี่ปุ่นตัดสินใจยกเลิกการห้ามส่งออกอาวุธ แต่รายงานฉบับนี้เน้นย้ำถึงปัญหาในฐานการผลิตของประเทศที่อาจเป็นอันตรายต่อการจัดซื้อและการพัฒนานวัตกรรม
โคอิซูมิยังกล่าวอีกว่า เขาและ พีท เฮกเซธ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ได้ “แลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างตรงไปตรงมา” เกี่ยวกับพันธมิตรที่ “แน่วแน่” ระหว่างสหรัฐฯ และญี่ปุ่น ขณะเดียวกันก็เพิ่มความร่วมมือด้านความมั่นคงกับฟิลิปปินส์ ออสเตรเลีย และเกาหลีใต้ เพื่อให้เกิด “อินโดแปซิฟิกที่เสรีและเปิดกว้าง”
“เนื่องจากสภาพแวดล้อมด้านความมั่นคงทวีความรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว สิ่งที่จำเป็นในขณะนี้คือการเสริมสร้างความยืดหยุ่นต่อวิกฤตการณ์ทั่วทั้งภูมิภาคอินโดแปซิฟิก” โคอิซูมิกล่าว “เพื่อบรรลุเป้าหมายนั้น ญี่ปุ่นจะสร้างและขยายเครือข่ายหลายระดับในหมู่พันธมิตรและประเทศที่มีแนวคิดเดียวกัน และเสริมสร้างการเชื่อมโยงกับประเทศที่มีแนวคิดเดียวกันและประเทศอื่นๆ ในทุกด้าน”
จีนแสดงความกังวลต่อสิ่งที่มองว่าเป็นการกลับไปสู่ “ลัทธิทหารนิยมแบบใหม่” ของญี่ปุ่น โดยความสัมพันธ์ของจีนกับญี่ปุ่นแย่ลงนับตั้งแต่นายกรัฐมนตรี ซานาเอะ ทาคาอิจิ ผู้มีแนวคิดแข็งกร้าว แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับไต้หวันเมื่อปีที่แล้ว
เมื่อเร็วๆ นี้ ญี่ปุ่นได้รวบรวมมาตรการต่างๆ ทั้งการเพิ่มภาษี การปฏิรูปการใช้จ่าย และรายได้พิเศษ เพื่อใช้ในการเสริมสร้างกำลังทางทหารครั้งใหญ่ที่สุดของญี่ปุ่นนับตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งทำให้ค่าใช้จ่ายด้านกลาโหมเพิ่มขึ้นเป็น 2% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ
งบประมาณด้านกลาโหมที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่ถูกใช้ไปกับขีปนาวุธที่สามารถโจมตีเป้าหมายได้ไกลกว่า 1,000 กิโลเมตร และคาดว่า ส่วนสำคัญของงบประมาณที่เพิ่มขึ้นในอนาคตจะถูกใช้ไปกับโดรนและอาวุธไร้คนขับประเภทอื่นๆ ที่ยูเครนใช้กันอย่างแพร่หลายในสงครามกับรัสเซีย
Photo by RICHARD A. BROOKS / AFP
