ประเทศไทยตั้งเป้าเป็นศูนย์กลางปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ดึงดูดการลงทุนมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์และศูนย์ข้อมูล (data center) ใหม่ๆ อย่างไรก็ตาม ความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชนท้องถิ่นกำลังเพิ่มมากขึ้น
โทนี เฉิง ผู้สื่อข่าวของสำนักข่าว Al Jazeera ลงพื้นที่ก่อสร้างดาต้าเซ็นเตอร์ในจังหวัดชลบุรี ที่เตรียมไว้สำหรับบริษัทที่ให้บริการคลาวด์และปัญญาประดิษฐ์รายใหญ่ เช่น TikTok
Al Jazeera ระบุว่า ตามกฎหมายแล้ว นิคมอุตสาหกรรมขนาดใหญ่จำเป็นต้องมีการประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างละเอียดถี่ถ้วน แต่ชาวบ้านในพื้นที่บอกว่าไม่เคยมีใครมาพูดคุยกับพวกเขาเลย เนื่องจากไซต์ก่อสร้างเหล่านั้นจดทะเบียนโครงการเป็นอย่างอื่น อาทิ คลังสินค้า เพื่อเลี่ยงกฎหมาย
ปัญหาใหญ่ของไทยก็คือ กฎหมายไทยไม่สามารถไล่ตามข้อมูลใหม่ๆ เหล่านี้ได้ทัน
Al Jazeera ระบุว่า ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ในด้านนี้ มีการสร้างฟาร์มเซิร์ฟเวอร์ขนาดมหึมาเพื่อรองรับความต้องการในการประมวลผลของปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งต้องใช้ไฟฟ้าและน้ำจำนวนมาก และหนึ่งในความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของ AI คือ พลังการประมวลผลไม่ได้อยู่บนเดสก์ท็อปอีกต่อไป แต่ไปอยู่ในสิ่งที่เรียกว่า คลาวด์
แต่คลาวด์เป็นพื้นที่ทางกายภาพ และดาต้าเซ็นเตอร์เหล่านี้ที่กำลังเปิดโดย Microsoft, Facebook, Amazon และ TikTok หมายความว่า คลาวด์เหล่านั้นกำลังรวมตัวกันมากขึ้นเรื่อยๆ ในประเทศไทย
ทำไมต้องเป็นประเทศไทย คำตอบคือ น้ำ ซึ่งเป็นทรัพยากรที่บ้านเรามีอยู่มากมาย
การประมวลผลของ AI ก่อให้เกิดความร้อน และกระบวนการเหล่านั้นจำเป็นต้องมีการระบายความร้อน ความต้องการใช้ปัญญาประดิษฐ์ที่ไม่มีวันสิ้นสุดอาจส่งผลกระทบต่อแหล่งน้ำ ทำให้เกิดการขาดแคลนและมลพิษ
แล้วศูนย์ข้อมูลเหล่านี้สร้างประโยชน์ที่แท้จริงให้กับชุมชนในประเทศไทยหรือไม่
ดร.สมนึก จงมีวศิน ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัย EEC Watch เป็นที่รู้จักในหมู่นักขับเคลื่อนด้านสิ่งแวดล้อมของภาคตะวันออก ตั้งคำถามว่า “ใครเป็นเจ้าของดาต้าเซ็นเตอร์เหล่านี้ ทั้งหมดนี้เป็นของชาวต่างชาติ เราไม่มีเทคโนโลยีที่เป็นของไทยเอง Google, Facebook, Tik Tok, Microsoft, Amazon และอีกมากมาย ไม่ใช่บริษัทไทย”
Al Jazeera รายงานว่า รัฐบาลไทยกำลังคว้าโอกาสนี้อย่างเต็มที่ ในไตรมาสแรกของปีนี้ การลงทุนจากต่างประเทศ 86% มาจากโครงการดาต้าเซ็นเตอร์และบริการคลาวด์ และยังอ้างถึงว่ามีสถานที่ใหม่อย่างน้อย 3 แห่งกำลังก่อสร้างหรือมีสาธารณูปโภคที่ให้บริการโดยบริษัทที่มีความเชื่อมโยงกับครอบครัวของนายกรัฐมนตรี
Photo by ANDREW CABALLERO-REYNOLDS / AFP
